Đã được bán 50% điện mặt trời dư lên lưới nhưng vì sao chưa ai bán?

Đã được phép bán điện mặt trời dư nhưng thị trường vẫn chờ hướng dẫn

Điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam đang đứng trước một thay đổi chính sách quan trọng. Theo quy định mới, hệ thống điện mặt trời tự sản tự tiêu có thể bán tối đa 50% lượng điện dư lên lưới điện quốc gia, tăng từ mức giới hạn 20% trước đây.

Tuy nhiên, một thực tế đáng chú ý là đến giữa tháng 8/2026 vẫn chưa ghi nhận trường hợp nào thực hiện giao dịch bán điện dư lên lưới.

Đây là thông tin nhận được nhiều sự quan tâm từ người dân và doanh nghiệp đang đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Vì sao chưa có ai bán điện mặt trời dư lên lưới?

Một trong những nguyên nhân chính là quy trình triển khai thực tế vẫn chưa hoàn thiện. Nhiều vấn đề như thủ tục đăng ký, quy trình mua bán điện, hợp đồng và hướng dẫn kỹ thuật vẫn đang được các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện.

Tại TP.HCM, hiện đã có hàng nghìn hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu. Tuy nhiên, các hệ thống này chủ yếu được lắp đặt với mục tiêu giảm tiền điện và sử dụng điện trực tiếp tại chỗ.

Vì vậy, phần lớn chủ đầu tư hiện chưa xem việc bán điện dư là nguồn thu chính.

Điều này có ảnh hưởng đến người đang muốn lắp điện mặt trời?

Câu trả lời là không nên chờ cơ chế bán điện dư mới quyết định lắp điện mặt trời.

Hiệu quả của một hệ thống điện mặt trời hiện nay nên được tính dựa trên lượng điện mà gia đình hoặc doanh nghiệp có thể sử dụng trực tiếp. Phần điện dư, nếu có cơ chế mua bán thuận lợi, nên được xem là lợi ích bổ sung.

Ví dụ, một gia đình sử dụng nhiều điện vào ban ngày có thể ưu tiên hệ thống hòa lưới bám tải. Hệ thống sẽ sản xuất điện mặt trời và ưu tiên cấp trực tiếp cho các thiết bị đang hoạt động.

Nhờ đó, lượng điện mua từ EVN được giảm xuống.

Xu hướng tối ưu: Tự dùng nhiều hơn thay vì phát dư nhiều

Trong điều kiện hiện nay, một hệ thống điện mặt trời hiệu quả cần được thiết kế dựa trên biểu đồ phụ tải thực tế.

Không nên chỉ lắp hệ thống càng lớn càng tốt.

Người dùng nên ưu tiên:

• Tính toán mức tiêu thụ điện ban ngày.

• Xác định công suất tải thường xuyên.

• Tối ưu số lượng tấm pin phù hợp.

• Sử dụng biến tần có khả năng bám tải nếu cần thiết.

• Hạn chế phát điện dư khi chưa có nhu cầu bán điện rõ ràng.

• Cân nhắc hệ thống lưu trữ nếu nhu cầu sử dụng điện vào buổi tối cao.

Kết luận

Việc nâng tỷ lệ điện mặt trời dư được phép bán lên lưới lên tối đa 50% là một tín hiệu tích cực cho thị trường. Tuy nhiên, trước khi cơ chế giao dịch được triển khai đồng bộ trên thực tế, người dân vẫn nên lựa chọn hệ thống dựa trên nguyên tắc tự sản xuất – tự tiêu thụ – tối ưu điện dùng tại chỗ.

Điện mặt trời không chỉ là một nguồn thu từ việc bán điện. Với thiết kế phù hợp, đây vẫn là giải pháp giúp giảm chi phí điện lâu dài và tăng mức độ chủ động về năng lượng.

Duc Hieu Solar tiếp tục theo dõi và cập nhật các chính sách mới về điện mặt trời mái nhà, biến tần hybrid và hệ thống lưu trữ năng lượng.